Can thiệp dinh dưỡng sớm ở bệnh nhân ung thư – Chìa khóa nâng cao hiệu quả điều trị
Ung thư không chỉ là cuộc chiến với khối u mà còn là hành trình dài đòi hỏi cơ thể người bệnh phải duy trì thể trạng đủ tốt để chịu đựng các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch. Tuy nhiên, trên thực tế, suy dinh dưỡng là tình trạng rất phổ biến ở bệnh nhân ung thư, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả điều trị và chất lượng cuộc sống. Vì vậy, can thiệp dinh dưỡng sớm đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình chăm sóc và điều trị bệnh.
Suy dinh dưỡng – vấn đề thường gặp ở bệnh nhân ung thư
Theo nhiều nghiên cứu y khoa, có khoảng 40–80% bệnh nhân ung thư bị suy dinh dưỡng ở các mức độ khác nhau. Nguyên nhân chủ yếu do:
- Khối u làm tăng nhu cầu chuyển hóa của cơ thể
- Người bệnh chán ăn, buồn nôn, nôn sau hóa trị
- Đau, khó nuốt, khó tiêu
- Tác dụng phụ của thuốc và các phương pháp điều trị
- Tâm lý lo lắng, mệt mỏi kéo dài
Suy dinh dưỡng khiến bệnh nhân giảm cân nhanh, mất khối cơ, suy giảm miễn dịch, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, kéo dài thời gian nằm viện và giảm khả năng đáp ứng điều trị.
Vì sao cần can thiệp dinh dưỡng sớm?
Can thiệp dinh dưỡng ngay từ khi mới chẩn đoán ung thư mang lại nhiều lợi ích quan trọng:
- Giúp người bệnh duy trì cân nặng và khối cơ
- Tăng khả năng dung nạp hóa trị, xạ trị
- Giảm biến chứng và nguy cơ nhiễm trùng
- Rút ngắn thời gian hồi phục sau điều trị
- Cải thiện chất lượng cuộc sống
Nhiều nghiên cứu cho thấy, bệnh nhân ung thư được đánh giá và hỗ trợ dinh dưỡng sớm có kết quả điều trị tốt hơn và tỷ lệ biến chứng thấp hơn so với những trường hợp không được can thiệp kịp thời.
Các hình thức can thiệp dinh dưỡng
Tùy theo tình trạng bệnh và khả năng ăn uống của từng người, bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng sẽ xây dựng chế độ can thiệp phù hợp:
1. Tư vấn chế độ ăn uống hợp lý
Người bệnh cần được hướng dẫn chế độ ăn giàu năng lượng, giàu protein, dễ tiêu hóa, chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày. Thực đơn nên đa dạng thực phẩm như thịt, cá, trứng, sữa, rau xanh và trái cây.
Tư vấn chế độ dinh dưỡng cho người bệnh và người nhà người bệnh tại Bệnh viện Bãi Cháy
2. Bổ sung dinh dưỡng đường uống
Trong trường hợp người bệnh ăn uống kém, bác sĩ có thể chỉ định các sản phẩm dinh dưỡng y học nhằm cung cấp đầy đủ năng lượng, protein và vi chất cần thiết.
3. Nuôi dưỡng qua ống thông hoặc đường tĩnh mạch
Đối với những bệnh nhân không thể ăn uống qua đường miệng (như ung thư vùng đầu cổ, thực quản…), việc nuôi dưỡng qua ống thông dạ dày hoặc dinh dưỡng tĩnh mạch sẽ được cân nhắc để đảm bảo cung cấp đủ dưỡng chất.
Người bệnh cần lưu ý gì?
Để đảm bảo hiệu quả điều trị, bệnh nhân ung thư và người nhà cần lưu ý:
- Không tự ý kiêng khem quá mức
- Ăn đa dạng thực phẩm, ưu tiên thực phẩm tươi, dễ tiêu
- Chia nhỏ bữa ăn (5–6 bữa/ngày) Uống đủ nước
- Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng khi có dấu hiệu sụt cân, chán ăn kéo dài
Dinh dưỡng – một phần không thể thiếu trong điều trị ung thư
Điều trị ung thư là quá trình phối hợp nhiều phương pháp khác nhau, trong đó dinh dưỡng được xem là “liệu pháp hỗ trợ” quan trọng giúp nâng cao hiệu quả điều trị. Việc đánh giá và can thiệp dinh dưỡng sớm sẽ giúp người bệnh duy trì thể trạng tốt, tăng khả năng chống chọi với bệnh tật và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Vì vậy, ngay khi được chẩn đoán ung thư, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về tình trạng dinh dưỡng của mình để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
Minh Khương